info@provataslaw.gr

2310 270 580

Αρχική // Νέα // Η Αρχή της Αιτιολογίας
Η Αρχή της Αιτιολογίας

Η Αρχή της Αιτιολογίας

Με δεδομένο ότι η πράξη επιβολής ποινής είναι διοικητική πράξη, ισχύει ο κανόνας του άρθρου 17 του Κ.Δ.Δ/σίας που κατοχυρώνει νομοθετικά την υποχρέωση αιτιολογίας όλων των ατομικών πράξεων. Πριν την θέση σε ισχύ του Κώδικα, το Συμβούλιο της Επικρατείας , διαπλάθοντας την κατασκευή των «εκ φύσεως αιτιολογητέων πράξεων», είχε κατατάξει σε αυτές τις διοικητικές πράξεις με πειθαρχικό και γενικότερα κυρωτικό χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών πράξεων επιβολής πειθαρχικών ποινών σε στρατιωτικούς των ΕΔ. Ετσι είχε κριθεί ότι σύμφωνα με γενική αρχή του πειθαρχικού πρέπει να περιλαμβάνονται ως απαραίτητα στοιχεία, τόσο τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την αντικειμενική υπόσταση του πειθαρχικού παραπτώματος, προσδιορισμένα κατά τόπο και χρόνο τελέσεως, όσο και των στοιχείων της υπαιτιότητας.

Στον ΣΚ 20-1 και στις ΔΝ δεν συμπεριλαμβάνεται ρητή διάταξη για γενική υποχρέωση του πειθαρχικού οργάνου να αιτιολογεί την πράξη επιβολής ποινής, όπως στον Καν.Πειθ.ΠΑ. και στον ν. 3883/10. Η νομολογία έχει δεχθεί στις περιπτώσεις των Κανονισμών ΣΞ και ΠΝ, ότι από συνδυασμό διατάξεών τους, συνάγεται ότι οι πειθαρχικές ποινές πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένες. Ειδικότερα κατά τη νομολογία, η υποχρέωση αυτή θεμελιώνεται κυρίως στις εξής διατάξεις των άρθρων του ΣΚ 20-1 (και των αντίστοιχων των Δ.Ν.): α)του άρθρου 64 παρ.6 (1704 παρ.4), η οποία προβλέπει τους προσδιοριστικούς της βαρύτητας του παραπτώματος παράγοντες που πρέπει να λάβει υπόψη του το πειθαρχικό όργανο για τον καθορισμό της ποινής β) του άρθρου 66 παρ.12 (1713 παρ.5α ) που προϋποθέτει κρίση του πειθαρχικού οργάνου για ανεπάρκεια και αναποτελεσματικότητα των μικρότερων ποινών , προκειμένου να επιβάλει την ποινή της φυλάκισης και γ) του άρθρου 68 παρ.7, που προβλέπει την καταχώριση των ποινών από τον Διοικητή που τηρεί τα ατομικά έγγραφα των αξιωματικών και ανθυπασπιστών, στο βιβλίο μητρώου τους, όπου ορίζεται ότι καταχωρούνται τα εξής στοιχεία: το είδος της ποινής, η διάρκειά της, αυτός που την επέβαλε και ολόκληρη η αιτιολογία. Στο άρθρο 1713 παρ.4 β ΔΝ που περιγράφει τα στοιχεία του εγγράφου με το οποίο επιβάλλονται οι ποινές περιορισμού και φυλάκισης, ορίζεται ότι αναγράφεται το ακριβές αιτιολογικό της ποινής. Επίσης ο ν.3883/10 στις γενικές διατάξεις του άρθρου 40 που αφορούν το σύνολο των ποινών (συνήθεις και καταστατικές) και των στελεχών των ΕΔ, προβλέπει τις ελαφρυντικές και τις επιβαρυντικές περιστάσεις , καθώς και τις περιστάσεις που λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό και την επιμέτρηση της ποινής.

Από το σύνολο των παραπάνω διατάξεων, προκύπτει ότι η πράξη επιβολής της συνήθους ποινής, καθώς και η γνωμοδότηση του Πειθαρχικού Συμβουλίου, είναι διοικητικές πράξεις που πρέπει να περιλαμβάνουν σαφή, ειδική και επαρκή αιτιολογία, η οποία, όπως έχει κριθεί, μπορεί να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλλου. Η εκδοθείσα επί ενδικοφανούς προσφυγής απόφαση μπορεί να συμπληρώνεται με την αιτιολογία της αρχικής πράξεως επιβολής ποινής που ενσωματώθηκε σε αυτήν. Στην πράξη επιβολής της ποινής και στη γνωμοδότηση του Πειθαρχικού Συμβουλίου, πρέπει να περιγράφονται με τρόπο ειδικό και συγκεκριμένο, κατά τόπο και χρόνο, τα πραγματικά περιστατικά για τα οποία τιμωρήθηκε ο στρατιωτικός και να αναφέρονται τα στοιχεία που θεμελιώνουν την υπαιτιότητά του, καθώς και οι συνθήκες υπό τις οποίες τελέστηκαν τα πειθαρχικά παραπτώματα. Δεν απαιτείται όμως για την επάρκεια και πληρότητα της αιτιολογίας η αναγραφή των συγκεκριμένων διατάξεων που προβλέπουν τα πειθαρχικά παραπτώματα.

Η πλημμελής αιτιολογία της πράξης επιβολής της ποινής, αποτελεί συχνά τον λόγο ακύρωσης των αποφάσεων επιβολής ποινής και αναπομπής στη Διοίκηση, προκειμένου να χωρήσει νέα νόμιμη αιτιολογημένη κρίση. Όπως προαναφέρθηκε, κατά τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, η μη λήψη υπόψη απαλλακτικής αποφάσεως ποινικού δικαστηρίου, που εκδόθηκε μετά την απόφαση επιβολής ποινής, θεωρείται ως πλημμέλεια της αιτιολογίας και η υπόθεση αναπέμπεται για νέα αιτιολογημένη κρίσης της Διοίκησης. Ο έλεγχος των πραγματικών περιστατικών, η εκτίμηση της βαρύτητας του πειθαρχικού παραπτώματος και η αναγνώριση ελαφρυντικών συνθηκών, ανήκουν στην ουσιαστική κρίση του πειθαρχικού οργάνου, η οποία ελέγχεται από τον ακυρωτικό δικαστή από την άποψη της επάρκειας της αιτιολογίας της.

Ετσι έχει κριθεί ότι όταν έχει εκδοθεί πόρισμα ΄Ενορκης Διοικητικής Εξέτασης που δεν καταλογίζει πειθαρχική ευθύνη στον εγκαλούμενο, ο επιβάλλων την ποινή πρέπει να περιλάβει ειδική αιτιολογία για την επιβολή της ποινής που δεν θεμελιώνεται στα στοιχεία της ΕΔΕ. Αιτιολογημένη κρίθηκε γνωμοδότηση Πειθαρχικού Συμβουλίου, που επέβαλε την ποινή της έκπτωσης σε Υπξκό, η οποία στηριζόταν στα στοιχεία και το πόρισμα ΕΔΕ , αφού είχε κάνει ειδική σκέψη για την αθωωτική απόφαση του Στρατοδικείου, η οποία εξεδόθη λόγω αμφιβολιών για το δόλο στο αδίκημα της λιποταξίας. Η γνωμοδότηση του Πειθαρχικού Συμβουλίου που ευρίσκει έρεισμα στο πόρισμα της ΕΔΕ, προσδιορίζοντας επαρκώς κατά τόπο και χρόνο τα πραγματικά περιστατικά , θεωρείται νομίμως και πλήρως αιτιολογημένη.

Επίσης μη ακυρωτέα για έλλειψη αιτιολογίας κρίθηκε απόφαση Πειθ.Συμβουλίου που γνωμοδότησε υπέρ της έκπτωσης Υπξκου για βαρύ παράπτωμα, διότι έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε απόφαση στρατοδικείου που έκρινε ατιμώρητο τον Υπξκό για το αδίκημα της κατοχής ναρκωτικής ουσίας για δική του χρήση, αλλά αιτιολογημένα έκρινε ότι η συγκεκριμένη παράβαση είναι πειθαρχικά τιμωρητέα με πειθαρχική ποινή. Αναιτιολόγητη κρίθηκε απόφαση που δεν αναφέρει το βαθμό υπαιτιότητος, γεγονός που έπρεπε να συνεκτιμηθεί με την αθώωση του πειθαρχικά καταδικασθέντα από το στρατοδικείο.

Σε περίπτωση που επιβληθεί συνήθης ποινή κατόπιν απαλλακτικής αποφάσεως Πειθαρχικού Συμβουλίου, που έκρινε αυστηρή την επιβολή της ποινής της απόταξης, η απόφαση επιβολής της συνήθους ποινής, νομίμως στηρίζεται στην αιτιολογία της γνωμοδοτήσεως του Πειθαρχικού Συμβουλίου και συνεπώς θεωρείται ότι έλαβε υπόψη τα ελαφρυντικά και τις ειδικές περιστάσεις λόγω των οποίων έπρεπε να επιβληθεί η ηπιότερη συνήθης ποινή. Προκειμένου να επιβληθεί η καταστατική ποινή της πρόσκαιρης παύσης πρέπει να συμπεριλάβει το αρμόδιο όργανο στην πράξη επιβολής της ποινής ειδικότερη αιτιολογία ότι για τη παράβαση είναι ανεπαρκείς και ατελέσφορες οι συνήθεις ποινές.

Όταν τα πραγματικά περιστατικά που γίνεται δεκτό ότι συνιστούν την αντικειμενική υπόσταση της πειθαρχικής παράβασης, εντάσσονται στο πλαίσιο των ιδιωτικών διαφορών, πρέπει να παρατίθεται αιτιολογία ως προς τον χαρακτηρισμό των παραπτωμάτων ως «βαρέων περί την υπηρεσία και την πειθαρχία» ή που θίγουν την στρατιωτική τιμή , διαφορετικά η απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου είναι αναιτιολόγητη. Όταν η απόφαση του Συμβουλίου στηρίζεται σε καταδικαστική απόφαση ποινικού δικαστηρίου , είναι αιτιολογημένη εάν παρατίθενται στο πρακτικό του, κατά τρόπο αναλυτικό και πλήρη, μία προς μία, τις πράξεις οι οποίες αποδόθηκαν στον εκκαλούντα και οι οποίες συνιστούσαν και τα ποινικά αδικήματα για τα οποία αυτός τελικώς καταδικάσθηκε.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Επικοινωνήστε μαζί μας

Όμιλος Νομικών Προβατά Σωκράτη

Our firm has an excellent reputation and is known for providing quality, individualized service and attention to clients needing services. Our team members are specialized in different fields of law. Do not hesitate to contact us and we will redirect you to the most suitable lawyer taking into account the nature of your case.

Newsletter

Newsletters

Μείνετε ενημερωμένοι για τις υπηρεσίες και τα προϊόντα μας που συνεχώς εξελίσσονται. Αφήστε μας το e-mail σας και εγγραφείτε στο newsletter μας.

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.

Επικοινωνία

Όμιλος Νομικών Σωκράτη Προβατά

Μητροπόλεως 44, 54622, Θεσσαλονίκη

2310 270 580

2310 233 821

info@provataslaw.gr

www.provataslaw.gr